Een Echte falafel is een ‘boon met heel wat’

De woorden zijn oorspronkelijk Koptisch en het betekent boon met heel veel. De Kopten (grootste christen minderheid in Egypte en de Arabisch wereld) hebben de falafel uitgevonden gedurende de vasten periode. In Egypte gebruikte men tuinbonen in plaats van kikkererwten. De christenen waren de overheersende religie gedurende 400-800 A.D. in Egypte. De Koptisch taal is stamt direct af van het demotisch Egyptisch dat gesproken werd gedurende de Romeinse tijd. Egypte werd gedurende 10e eeuw veroverd door de moslims, waardoor deze taal niet meer gesproken werd, maar het Arabisch.

Alexandrië was een grote havenstad en heeft de falafel meegenomen naar Levant (West-Azië: Israël(Palestijnse gebied), Libanon, Iraq, Syrië en Jordanië) waar de tuinbonen werden vervangen door kikkererwten. Men had al langer kikkererwten gegeten in de Arabische wereld, maar dan voornamelijk warm in stoofpotjes. De falafel groeide uit tot een soort van ‘stapelfoods of streetfood’ voor de armere mensen in de arabische wereld.

De falafel is net zo politiek omstreden als het Arabische gebied. In Israel is het de nationaal gerecht, tegelijktijdig beweren de Palestijnen dat de Israëliër het eten van hun oma’s hebben gestolen.  Het wordt beschreven als een Libanees gerecht die uitvonden werd door de Kopten? Het bereiden van de falafel is net zo verschillend. In Syrië mengt men tuinbonen met  kikkererwten. In Egypte is de falafel nog steeds gebaseerd op tuinbonen (ofwel de favas). In Syrie, Jordanie en Saudi Arabië heeft men voorkeur voor kikkererwten als basis. De falafel heeft verschillende namen in de verschillende landen, de oorsprong, bereiding of smaak voorstellend. Ongeacht de wat omstreden geschiedenis blijft de falafel terrein winnen. Waarschijnlijk door zijn hoge voedingswaarde.

Falafel wordt gemaakt van gedroogde kikkererwten, die ca 24 h hebben geweekt. Daarna worden ze geprakt en in balletjes gevormd. In verschillende landen is het proces of delen daarvan geautomatiseerd. Tuinbonen worden eerst gekookt voordat ze geprakt worden. De bedoeling met falafel is niet dat het een egaal mengsel wordt, maar dat je juist wat moet kauwen (al dente?).

De falafel heeft bindingsmiddel nodig, waar men vaak bakpoeder, bicarbonaat of meel voor gebruikt. Ei komt ook af en toe als bindingsmiddel voor. Meest gewone ingrediënten of ‘smaakversterkers’ in een falafel zijn ui, bakpoeder, knoflook, komijn, peterselie en korianderpoeder. Ze worden allemaal samen met de kikkererwten of tuinbonen gemixt en daarna in bolletjes gevormd. De bolletjes worden gefrituurd en geserveerd met salade, citroen, pickles, hete saus en tahinsaus. Het wordt gegeten als een meze, ontbijt of als een snack. Samen met pita, lafa brood of juist niet.

In Palestina gebruikt men kikkererwten als basis maar voegt men ook chili toe om het wat heter te maken. Saudi Arabië, Syrië en Jordanië eten ze de meer traditionele falafel (zoals wij hem hier in het westen kennen) met kikkererwten, ui, knoflook, peterselie, komijn, zwarte peper en korianderpoeder, sumac, sesamzaadjes en zout. In Libanon kan je falafels niet eten zonder tahinsaus, chili en humus. Ernaast vind je pita of lafabrood met sla, tomaten, komkommer, pickles en soms patat. In Sudan hoort de oorspronkelijke falafel gemaakt te worden met dille, ui, peper, zout en evt. sesamzaadjes.

De laatste jaren wordt ook falafel van lenzen gemaakt.  Of geserveerd met jalapeños, geroosterde paprika, tomaten en pittige yoghurt saus. Of toegevoegd met zoete aardappel met gesneden kool, honing en gember tahin. Je kan dus meerder kanten op, maar net wat je voorkeur is.

Lustikwel heeft zoals altijd voor het makkelijkste gekozen en wat veranderingen gemaakt. Alles om een snelle gezonde maaltijd te kunnen maken:

De meeste falafel recepten bevatten kant en klare tahin. Die heeft een wat bitter bijsmaak dus Lustikwel heeft dat vervangen met echte sesamzaadjes. De Braun mixer is uit de kast gehaald en heeft gediend als prak instrument. Om toch een crispy bite te creëren, zoals het hoort, heeft Lustikwel de sesamzaadjes aan het eind toe gevoegd en niet geprakt. Succes met de volgende recepten:

Falafel met koriander en peterselie
Falafel met curry
Falafel met tomatenpuree

Hummus en tabouleh worden ook  bij falafel geserveerd. Proberen? Naar de recepten van Tabouleh en Hummus.